اسپوندیلولیستزیس چیست؟

دکتر محمودرضا عباس زاده - متخصص جراحی مغز و اعصاب

اسپوندیلولیستزیس یا سرخوردگی مهره ها بر روی یکدیگر یکی از اختلالاتی است که در ناحیه کمر رخ می دهد و می تواند فعالیت های روزمره انسان را دچار مشکلاتی نماید. این بیماری قسمت پایینی ستون فقرات را درگیر می کند و به معنای شکستگی یا نقصی است که در مهره های کمر رخ می دهد و موجب سر خوردن کمر به سمت جلو یا عقب می گردد. این بیماری انواع مختلفی دارد و بسته به درجه و شدت آن، روش های درمانی مختلفی تعیین می گردد.

اسپوندیلولیستزیس چگونه رخ می دهد

 

انواع اسپوندیلولیستزیس

  • اسپوندیلولیستزیس دژنراتیو (degenerative spondylolisthesis) : زمانی که دیسک بین مهره ها تحلیل رفته و مفاصل تخریب شوند این نوع از بیماری بروز می کند.
  • اسپوندیلولیستزیس ایسکمیک (isthmic spondylolisthesis) : در اثر اسپوندیلولیز که با فشار در مهره ها موجب شکستگی کوچکی می شود رخ می دهد. این شکستگی تا حدی می تواند استخوان را تحت تاثیر قرار دهد که استخوان ضعیف شده و از محل اصلی خود جدا گردد. اسپوندیلولیستزیس ایسکمیک اغلب در میان ورزشکارانی مانند فوتبالیست ها و ژیمناستیک کارها شایع است.
  • اسپوندیلولیستزیس دیسپلاستیک (dysplastic spondylolisthesis) : این نوع از بیماری را با عنوان مادرزادی نیز شناخته می شود که به علت شکل گرفتن استخوان ها به صورت غیرطبیعی روی یکدیگر ایجاد می شود. این ناهنجاری در تشکیل استخوان ها، احتمال بروز سُرخوردگی در مهره ها را افزایش می دهد.
  • اسپوندیلولیستزیس تروماتیک (traumatic spondylolisthesis) : زمانی است که ضربه ای به فرد وارد شود و ستون فقرات او شکسته شده یا دچار لغزش گردد.
  • اسپوندیلولیستزیس پاتولوژیک (pathologic spondylolisthesis) : زمانی بروز می کند که یک بیماری استخوانی، تومور یا عفونت، موجب تضعیف ستون فقرات شود.

 

اسپوندیلولیستزیس به چه علت رخ می دهد؟

اینکه هر بیماری به چه علتی بروز کرده باشد، در تشخیص و انتخاب روش درمان مناسب، بسیار تاثیرگذار است. برای اسپوندیلولیستزیس نیز این موضوع صدق می کند. بر اساس انواع مختلفی که برای این اختلال بیان کردیم، ممکن است برای برخی به صورت مادرزادی و برای برخی دیگر در اثر عوامل خارجی یا داخلی بروز کند. پیشرفت این بیماری می تواند به صورت تدریجی باشد و یا یکباره. تمامی این موارد به علل بروز بیماری برمی گردد که در ادامه برخی از آن ها را بیان می کنیم.

  • اختلالات مادرزادی
  • شکستگی های بین مفصلی
  • آسیب دیدگی هایی که موجب شکستگی مهره یا ستون فقرات می شود.
  • افزایش سن و بروز آسیب در دیسک
  • جراحی کمر
  • ورزش های سنگین
  • کشش شدید مهره های کمر
  • ایجاد تومور
بیشتر بخوانید
چرا باید تومورهای مغزی را جراحی کرد؟

 

علائم اسپوندیلولیستزیس

  • احساس درد در نواحی پایینی کمر، باسن یا پا در حالت عادی و حتی حین خم شدن
  • احساس دردی که از کمر به سمت یک یا هر دو پا می رود.
  • اختلال در راه رفتن
  • عدم کنترل ادرار
  • محدود شدن حرکات چرخشی کمر
  • تشدید گودی کمر
  • سفت شدن عضلات پا
  • بروز ضعف یا گزگز در یک یا دو پا
  • احساس درد حین فعالیت و فروکش کردن آن در زمان استراحت

اغلب نشانه ای از ابتلا به این بیماری در افراد مشاهده نمی شود و برای پی بردن به آن لازم است از روش های مختلف عکسبرداری استفاده شود.

 

اسپوندیلولیستزیس چگونه تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص دقیق این بیماری لازم است نزد یک متخصص مغز و اعصاب خوب مراجعه کنیم تا با استفاده از روشی مناسب، بتواند بهترین شیوه درمان را تعیین کند.

اولین روش برای تشخیص، معاینه فیزیکی بیمار توسط متخصص مربوطه است که در طی آن، پزشک شرایط سلامت و سوابق بیماری فرد را کنترل می کند و پس از معاینه به یک فرضیه ای می رسد. برای اطمینان از صحت فرضیه خود نیز از روش های جانبی دیگر استفاده می کند که عبارتند از:

  • رادیوگرافی
  • سی تی اسکن
  • MRI

 

اسپوندیلولیستزیس چگونه درمان می شود؟

اغلب مبتلایان به این عارضه، بدون نیاز جراحی قابل درمان شدن، هستند. اما روش های غیر جراحی کدامند؟

آیکون دارومصرف دارو: از جمله این داروها می توان به مسکن هایی مانند استامینوفن و یا انواع ضدالتهابی غیراستروئیدی آن ها مانند ایبوپروفن اشاره کرد. گاهی ممکن است از استروئیدهای خوراکی نیز برای کاهش التهاب ناحیه درگیر استفاده شود.

 

 

آیکون سرما و گرمااستفاده از کمپرس های سرد یا گرم: این کار می تواند درد نواحی مربوطه را تسکین دهد. استفاده از کمپرس سرد پس از فعالیتی که موجب درد شده است و نیز گرما برای شل شدن عضلات و بهبود جریان خون روش مناسبی است.

 

 

آیکون تزریق

 

تزریق اپیدورال استروئیدی: این روش در موارد شدید کاربرد دارد و می تواند به کاهش التهابات در محل درد کمک بسیاری کند.

 

 

 

از دیگر راهکارهایی که بدون جراحی برای بهبود بیماری مربوطه استفاده می شود می توان به مواردی مانند استراحت، فیزیوتراپی، استفاده از جریانات مغناطیسی و اولتراسوند، ماساژتراپی و … نیز اشاره نمود.

بیشتر بخوانید
خونریزی های مغزی و انواع آن

 

جراحی اسپوندیلولیستزیس

زمانی از جراحی برای درمان این بیماری استفاده می شود که سیستم بدنی فرد مبتلا، به هیچکدام از سایر روش ها پاسخ مطلوبی نداده باشد و علائم در وی، تشدید یابند. اینکه جراحی چگونه باشد و آیا تاثیرگذار باشد یا خیر، همگی بسته به نوع بیماری دارد.

به طور کلی این پروسه با اتصال مهره هایی که سُر خورده اند صورت می گیرد. به این صورت که مهره مذکور توسط پیچ ها، میله های آهنی و بخشی از استخوان به مهره کناری خود متصل می شود. ناگفته نماند که این پیچ و مهره ها تا ابد در بدن فرد باقی می مانند.

گاهی اوقات نیز ممکن است نیاز به برداشتن دیسک های بین مهره ای که تحت فشار قرار گرفته اند، باشد. در این شرایط معمولا از یک کیج کامل که شامل پیوند استخوانی است، برای قرار دادن در محل مربوطه، استفاده می شود تا بتوان مهره ها را به صورت جداگانه ای از یکدیگر، حفظ نمود.

جراحی اسپوندیلولیستزیس با بیهوشی انجام می شود و بیمار باید به مدت چند هفته در بیمارستان بستری شود. به علاوه اینکه دوره نقاهت این عمل جراحی تا ماه ها ادامه دارد و فرد در این مدت باید در فعالیت هایی که انجام می دهد، دقت کند.

 

بهبود بیماری اسپوندیلولیستزیس با جراحی، خود روش های مختلفی دارد که بسته به نوع عارضه و هدف از انجام آن مورد استفاده قرار می گیرد.

فیوژن اینتربادی

شامل 3 شیوه ALIF، TLIF و PLIF می شود که می تواند لغزندگی مهره ها را درمان کند. این روش جراحی با اهداف زیر انجام می گیرد.

  • پایداری ستون فقرات
  • برطرف کردن فشار اعصاب نخاعی
  • هم تراز نمودن مهره های ستون فقرات

دکمپرشن

این روش معمولا همراه با فیوژن انجام می پذیرد. زمانی که علائم فرد بیشتر در پاها باشد، از دکمپرشن برای کاهش فشار اعصاب استفاده می شود. با این کار فضای بیشتری برای ریشه های اعصاب نخاعی ایجاد می گردد.

در این شیوه جراحی، اگر نیاز باشد برای تثبیت مهره ها و جوش خوردن آن ها، از پیچ نیز استفاده می شود. در عمل دکمپرشن هر عاملی که موجب درد برای بیمار گردد، برداشته می شود.

بیشتر بخوانید
همه چیز درباره جراحی دیسک کمر

جراحی کم تهاجمی

این روش از ترکیب دو شیوه قبل و نیز با ایجاد برش های کمتر اجرا می شود. به این صورت که جراح از میکروسکوپ و ابزاری کوچک برای عمل استفاده می کند و با حداقل خونریزی، جراحی را به پایان می رساند.

جراح می تواند این عمل را بدون برشی در عضلات، رباط و تاندون ها انجام دهد. به علاوه اینکه دوره نقاهت آن نیز کوتاه تر از دیگر روش ها است.

 

کاندیدای مناسب برای جراحی

  • افراد دارای درد شدید که با روش های غیرجراحی نیز بهبود نیافته اند.
  • تشدید سُرخوردگی مهره ها
  • دارندگان اختلالات مثانه ای
  • جابجایی مهره ها

 

آیا جراحی این بیماری عوارض دارد؟

بهبود اسپوندیلولیستزیس با جراحی، روشی است که ممکن است عوارضی برای فرد به دنبال داشته باشد. برخی از آن ها عبارتند از:

  • ترومیوز وریدی عمقی (DVT) یا تشکیل لخته خون در یکی از رگ های پا
  • آسیب دیدگی نخاع یا عصب آن که می تواند منجر به ضعف و بی حسی پاها گردد.
  • فلج اعضا
  • از دست دادن کنترل ادرار و مدفوع
  • بروز عفونت در نواحی جراحی شده

ناگفته نماند که عوارض ناشی از جراحی برای درمان این بیماری، تا حد زیادی به میزان تجربه و مهارت پزشک بستگی دارد. به عبارتی هر چه تجربه و مهارت پزشک در این زمینه بیشتر باشد، احتمال بروز این عوارض نیز کمتر است.

دکتر محمودرضا عباس زاده یکی از با تجربه ترین متخصصان مغز و اعصاب است که می توانید برای رفع چنین اختلالی با اطمینان کامل و خیالی آسوده، به او مراجعه نمایید.

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 + 16 =

Call Now Buttonتماس با پزشک