مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه

تنگی کانال نخاعی چیست؟

تنگی کانال نخاعی وضعیتی است که در آن فضای مابین مهره های نخاعی تنگ شده و به نخاع و ریشه‌های اعصاب محیطی فشار وارد می کند. هرچه که فضای نخاع و اعصاب کمتر شود فشار وارده به آن ها افزایش می یابد و موجب درد در کمر و التهاب سیاتیک میشود. تنگی کانال نخاع معمولا به کندی پیش می رود و ناشی از فرآیند رسوب کلسیم در کانال نخاعی است که در پی افزایش سن روی می دهد.

فرد ممکن است برای مدت طولانی هیچ علامتی نداشته باشد ولی با توجه به محل تنگی نخاع و شدت آن ممکن است علائمی مانند بی‌حسی، درد، مور مور شدن و ضعف عضلات در گردن، کمر و بازوها، پاها و دست ها احساس کند.

نخاع

آناتومی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی در هر بخشی از نخاع ممکن است رخ دهد اما شایع ترین محل آن در بخش تحتانی نخاع و در ناحیه کمری و گردنی است. ستون مهره ها از جمجمه شروع شده و به لگن ختم می شود. ستون مهره ها از نخاع محافظت می کند و در ظاهر فرد نقش مهمی دارد.

افراد در معرض خطر

تنگی کانال نخاعی ممکن است برای هر کسی پیش بیاید ولی معمولا در زنان و مردان بالای ۵۰ سال رایج تر است. در افراد جوانی که به شکل مادرزادی با تنگی کانال نخاعی به دنیا آمده‌اند نیز همین مشکلات دیده می شود. سایر اختلالات مثل اسکولیوزیس و یا ضربه به نخاع نیز، می توانند موجبات تنگی نخاع را فراهم کنند.

علل بروز تنگی کانال نخاع در گردن و کمر

تنگی کانال نخاعی دلایل مختلفی دارد که یکی از آن ها در همه مشترک است؛ تغییرات ساختاری کانال نخاعی که در نتیجه آن فضای باقی‌مانده برای ریشه ‌های اعصاب و نخاع کاهش می یابد. در نتیجه این امر، درد کمر برای این بیماران شایع است. سایر دلایل تنگی کانال نخاع را در ادامه با هم بررسی می کنیم.

رشد بیش از حد استخوان یا زائده‌های آرتروز

استخوان شدگی غضروف ها، حالتی است که پس از حذف غضروف بین مفاصل ایجاد می شود. غضروف، لایه ای محافظ و پوشاننده سطح مفاصل است که با حذف آن، استخوان ها با یکدیگر برخورد می کنند. در نتیجه بدن با رشد زائده های استخوانی به آن واکنش می دهد. زائده های ایجاد شده روی مهره ها به داخل کانال نخاع نیز نفوذ می کنند و به آن فشار می آورند. اختلالی مثل پاجت نیز موجب رشد بیش از حد استخوان ها به داخل کانال می شود.

بیرون‌ زدگی دیسک

در بین مهره های ستون فقرات، دیسک وجود دارد که نقش آن جذب ضربه های وارد شده به نخاع است. مشکلاتی مثل سن بالا و شکستگی هایی که داخل دیسک رخ می دهد سبب پارگی یا خروج آب آن می شود و در نتیجه دیسک بین مهره ها دچار صافی یا بیرون زدگی می شود. دیسک بیرون زده می تواند به کانال نخاع فشار مضاعف وارد کند.

ضخیم ‌شدگی مفاصل

مفاصل، لایه های فیبری می باشند که ستون مهره ها را در کنار هم نگه می­دارند. آرتروز گردن یا هر عوض دیگر می تواند باعث ضخیم شدگی این فیبرها شود و فیبرهای ضخیم شده فضای کانال را تنگ می کنند.

آسیب‌ ها و شکستگی­ های ستون مهره‌ ها

مهره های شکسته شده یا جابجا شده و التهاب ناشی از آن ها باعث فشار بر روی نخاع و اعصاب می شود.

کیست یا تومور ستون مهره ‌ها

تومور و کیست هایی که در فضای کانال نخاعی و یا مابین مهره ها رشد می کنند، فضای باقی‌مانده برای نخاع را به شدت کاهش می دهند.

تنگی کانال نخاعی مادرزادی

این وضعیت زمانی رخ می دهد که فرد به شکل مادرزادی با کانال نخاعی کوچکی به دنیا بیاید. سایر بدشکلی های ستون مهره ها مثل اسکولیوزیس نیز همین مشکل را ایجاد می کنند.

علائم و عوارض تنگی کانال نخاعی

در ابتدای ایجاد این عارضه، برخی افراد علائم خاصی ندارند زیرا تنگی کانال به تدریج رخ می دهد.  شایع ترین بخش هایی که تنگی کانال نخاعی در آن ها رخ می دهد بخش انتهای کمر و گردن است. علائم و نشانه ها در هر فردی متفاوت است و می تواند ثابت و یا موقتی باشد. 

علائم تنگی کانال نخاعی در بخش کمر

  • درد در بخش تحتانی کمر و احساس شوک و سوزش در این بخش
  • درد عصب سیاتیک که از کمر شروع شده و تا پاها ادامه دارد.
  • احساس سنگینی و کرختی در پاها
  • بی‌حسی و مور مور شدن پاها
  • ضعف پاها
  • احساس دردی که با ایستادن طولانی مدت یا راه رفتن بیشتر می شود.
  • دردی که با نشستن، خم شدن ملایم و تکیه دادن کمتر می شود.
  • از دست دادن کنترل مثانه

نشانه‌ها و علائم تنگی کانال نخاع گردن

  • درد گردن
  • بی‌حسی در بازوها، دست ها و پاها
  • ضعف و عدم تعادل در حرکت دادن دست و پاها
  • مشکلات کلی تعادل
  • مشکلاتی در عملکرد دست ها مثل بستن دکمه ها یا نوشتن
  • از دست دادن کنترل مثانه

نمونه از جراحی تنگی کانال نخاعی گردن آقای 70 ساله

عوارض تنگی کانال نخاعی

آیا تنگی کانال نخاعی می تواند موجب فلج شدن فرد شود؟

اگر چه تنگی کانال نخاعی باعث ایجاد درد می شود اما به طور معمول باعث فلج شدن افراد نمی شود. هر چند اگر فشار تنگی کانال نخاع به مدت طولانی ادامه داشته و حالت مزمن به خود گرفته باشد، فرد دچار بی حسی دائمی و حتی در برخی موارد، دچار فلجی می شود. به همین دلیل فرد، به محض احساس ضعف و بی حسی در اندام، باید به متخصص مربوطه مراجعه کند.

درمان تنگی کانال نخاعی

روش های درمان تنگی کانال نخاعی را می توان به دو گروه جراحی و غیر جراحی تقسیم کرد که در ادامه شرح می دهیم.

درمان های غیرجراحی

  • درمان‌های دارویی: مسکن‌های معمول مثل آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش درد به شکل کوتاه مدت و در موارد خفیف ممکن است استفاده شوند. برای کاهش دردهای مزمن نیز داروهای معینی ممکن است تجویز شود.
  • داروهای ضد تشنج: پزشک متخصص ممکن است این داروها را به منظور کاهش درد در اعصاب آسیب‌دیده نخاعی، برای بیمار تجویز کند.
  • تزریق کورتیکواستروئید: پزشک شما ممکن است به منظور کاهش التهاب، داروهای استروئیدی مثل پردینازون به ناحیه گردن یا کمر فرد، تزریق کند. هرچند با توجه به عوارض داروهای استروئیدی، کمتر توسط پزشک تجویز می شوند.

درمان های جراحی

اگر تنگی کانال نخاع فرد بسیار شدید باشد، احتمالا بیمار در راه رفتن و کنترل مثانه نیز دچار اشکال باشد و در نتیجه ممکن است پزشک فرد توصیه به جراحی کند تا فضای نخاع را آزاد کرده و التهاب را کاهش دهد. پزشک متخصص  با توجه به نوع مشکل فرد اقدامات متفاوتی انجام می دهد؛ مثل حذف مهره آسیب‌ دیده یا برای مثال در صورت ضخامت مفصل‌ها، با عمل جراحی بخش­هایی از مفصل و ربات ‌های مورد نظر را بر می دارد.

درمان هایی که از طریق جراحی انجام می شوند نیز خطرات خاص خود را دارند و مراجعین باید نکات مهمی را پس از عمل و در دوره‌ بهبودی خود طی کنند.

مراقبت های بعد از عمل جراحی تنگی کانال نخاعی

برخی از فعالیت ها می تواند به افراد کمک کند تا علائم و نشانه های تنگی کانال نخاعی کاهش یابد. برای مثال، کاهش وزن باعث کاهش فشار روی ستون مهر ‌ها می شود. علاوه بر آن، استفاده از کیسه های آب گرم برای کاهش گرفتگی عضلات و کیسه آب سرد برای کاهش التهاب می تواند، استفاده شود. همچنین سعی کنید اصولی و صحیح بایستید، بنشینید، از صندلی ها و تخت خواب های مناسب بهره ببرید و اشیای سنگین بلند نکنید.

در صورتی که می خواهید از طب سوزنی یا ماساژ درمانی استفاده کنید حتما باید با پزشک خود در این باره مشورت کنید.

برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

    پرسش و پاسخ تکمیلی

    سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

    0 دیدگاه
    یک دیدگاه بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    هفده + 11 =

    Call Now Buttonتماس با پزشک