چرا باید تومورهای مغزی را جراحی کرد؟

دکتر محمودرضا عباس زاده - متخصص جراحی مغز و اعصاب

یکی از جراحی های مغزی که انجام می شود، جراحی تومورهای مغزی است که به عنوان نخستین خط درمانی برای رفع بیماری مربوطه و درمان در بیمارستان ها شناخته می شود. در عمل جراحی تومورهای مغزی، لازم است که پزشکان متخصص، تومورها را با کمترین میزان تهاجم و با ایمنی بسیار بالا و دقیق بردارند.

 

اهداف و مزایای جراحی تومورهای مغزی

یکی از مهم ترین اهداف انجام عمل تومور مغزی، مشخص شدن موقعیت بافت سرطانی، میزان گسترش آن و حذف بیشترین حجم ممکن از بافت های سرطانی است.

از جمله مزایای جراحی تومور مغزی، بازیابی توان کارکردهای عصبی مغز است که به علت ایجاد تومور، از بین می روند. پس از انجام عمل جراحی تومورهای مغزی، حجم فشاری که بر جمجمه وارد می شود نیز کاهش خواهد یافت و حملات صرعی که به علت وجود تومورهای مغزی رخ می دهند، به طرز چشمگیری کاهش می یابند.

گاهی، هدف از جراحی تومور مغزی ایجاد دسترسی برای انجام سایر روش های درمانی مانند پرتو درمانی و یا شیمی درمانی است.

جراحی تومورهای مغزی چگونه انجام می شود؟

اولین مرحله در انجام جراحی تومور مغز، نمونه برداری بخشی از بافت سرطانی مغز است. نمونه برداری در اغلب مواقع به این صورت است که تومور به طور کلی برداشته می شود.

انجام نمونه برداری از بافت سرطانی مغز، پیش از زمانی که تومورها ساختار مغز را دچار اختلال کنند، بسیار ضروری است.

پس از نمونه برداری از بخش سرطانی بافت مغز، مرحله بعدی، انجام آزمایش های میکروسکوپی برای تشخیص نوع تومور توسط یک آسیب شناس (پاتولوژیست) ، است.

 

انواع عمل های جراحی تومور مغزی

عمل های جراحی برای برداشتن تومور مغزی با توجه به نوع و گرید تومور مغزی به چند روش مختلف انجام می شوند. در ادامه یادداشت، روش های مختلف جراحی تومور مغزی معرفی می شوند.

 

عمل جراحی برش جمجمه ( کرانیوتومی) یا عمل جراحی باز مغز

در روش جراحی کراتیونومی، با بهره گیری از ابزارهای ویژه جراحی، در گام اول برای ایجاد دسترسی به تومور مغزی بخشی از استخوان جمجمه برداشته می شود. سپس، با توجه به نوع و اندازه تومور، کل بافت سرطانی و یا بخشی از آن برداشته می شود. پس از اتمام عمل جراحی، آن بخش از استخوان جمجمه که برداشته شده بود، سر جای خود قرار می گیرد.

بیشتر بخوانید
بیماری های مغزی ناشی از کرونا

البته در صورتی که احتمال تورم پس از جراحی وجود داشته باشد، استخوان یا دیگر سر جایش باز نمی گردد و یا ممکن است پس از مدتی دوباره استخوان در جمجمه جایگذاری شود.

عمل جراحی تومور مغزی به روش اندونازال یا اندوسکوپی

این روش جراحی بسیار کم تهاجم محسوب می شود. در این روش، پزشک یک آندوسکوپ مجهز به دوربین و ابزار لازم جراحی را از طریق بینی و سینوس وارد مغز می کند. این روش امکان آن را به جراح می دهد تا از طریق تصاویر ویدیوئی که از طریق اندوسکوپ به دستش می رسد، موقعیت تومور را شناسایی کند.

جراح با کمک اندوسکوپ، یک یا دو سوراخ از طریق بینی و سینوس در جمجمه ایجاد می کند و نمونه برداری را انجام می دهد.

جراحی تومور مغزی به روش شنت یا شانت

در شیوه شانت گذاری، جراح یک لوله باریک موسوم به شانت را از طریق ایجاد یک سوراخ ریز در جمجمه وارد یکی از بطن های مغز می کند. شانت مایع نخاعی اضافی بخشی از مغز را جا به جا می نماید و سلول های سرطانی موجود در این مایع از طریق لوله شنت به دام خواهند افتاد.

جراحی تومور مغزی با استفاده از مخزن اومایا

در این شیوه یک لوله که مخزنی به آن متصل است، در زیر پوست بیمار قرار می گیرد. این لوله وارد یکی از بطن های مغز می شود که در آن مایع نخاعی جریان دارد. با این کار امکان رساندن مواد شیمی درمانی میسر خواهد شد.

از مزیت های این نوع عمل جراحی، می توان به امکان خارج کردن مقادیری از مایع نخاعی مغز توسط لوله متصل به مخزن اومایا اشاره کرد که به شرایط لازم برای نمونه برداری را فراهم می سازد.

جراحی تومورهای مغزی به روش میکروسکوپی

در این شیوه، جراح برای انجام عمل، به منظور دیدن بافت مغز و تشخیص بافت های سرطانی از بافت های سالم، از یک میکروسکوپ بسیار قوی استفاده می کند. در این شیوه بافت های سرطانی پس از تشخیص موقعیت و اندازه، حذف می شوند و بخش های سالم، دست نخورده باقی می مانند.

استفاده از تکنیک آسپیراسیون اولتراسونیک برای از بین بردن تومور مغزی

جراح در این روش، یک کاوشگر اولتراسوند که اندازه بسیار کوچکی دارد را وارد تومور مغزی می کند. کاوشگر، امواج صوتی که در تومور مغزی انتشار می یابند را تولید می کند. این امواج صوتی پس از انتشار یافتن در تومور مغزی، باعث شکسته شدن بافت سرطانی خواهند شد. سپس یک مکش ملایم، سلول های شکسته شده تومور را خارج می کند.

روش آسپیراسیون اولتراسونیک، بسیار کم خطر است. چرا که در این شیوه جراحی تومورهای مغزی، هیچ بافت سالمی از مغز آسیب نخواهد دید و خونریزی مغزی نیز اتفاق نخواهد افتاد.

بیشتر بخوانید
آنوریسم مغزی چیست؟

عمل جراحی تومور مغزی در حالتی که بیمار بیدار و هشیار است

در این روش از بی حسی موضعی استفاده می شود و در حین انجام عمل، جراح قسمت های مختلف مغز بیمار را تحریک می کند و با توجه به پاسخ های بیمار، عمل را ادامه می دهد.

این شیوه جراحی، بیشتر برای زمانی است که بیمار مبتلا به صرع و تومور باشد.

جراحی تومورهای مغزی

روش جراحی تومورهای مغز از طریق تحریک عمیق مغزی

در جراحی تحریک عمیق مغزی که در اصطلاح پزشکی DBS نیز نامیده می شود، جراح از طریق قرار دادن یک الکترود در مغز و با استفاده از جریان های الکتریکی، مغز و اعصاب بیمار را تحریک می کند.

این روش جراحی تومور مغزی، بیشتر برای درمان بیمارانی به کار می رود که مبتلا به دژنراتیوهای عصبی مانند پارکینسون یا صرع باشند.

جراحی تومور مغزی به شیوه نورواندوسکوپی

در این روش که میزان تهاجمی بودن آن بسیار پایین است، سوراخی کوچک در جمجمه ایجاد می گردد تا آندسکوپی از طریق این سوراخ وارد مغز شده و تومورهای سرطانی خارج شوند.

 

تومورهای مغزی جدانشدنی

گاهی نمی شود تومور مغزی را جدا کرد. اینکه تومور مغزی قابلیت جدا شدن داشته باشد و یا اینکه نشود آن را برداشت، به اندازه و موقعیت قرار گرفتنش در مغز بستگی دارد.

چنانچه تومور مغز، در نواحی خطیر و بحرانی قرار داشته باشد، جدانشدنی محسوب می شود. چرا که برداشتن آن می تواند آسیب های جدی به بافت سالم مغز وارد کند.

برای افزایش ایمنی مغز، هنگام برداشت تومور لازم است که از پایش نقشه برداری مغز یا نوروفیزیولوژیک استفاده گردد.

 

مواد شیمیایی که به انجام عمل جراحی تومور مغزی کمک می کنند

  • آمینولوولینیک اسید

آمینولوولینیک اسید، نوعی رنگ است که سبب می شود سلول های تومور مغزی هنگام قرار گرفتن در زیر نور فلوئورسنت، بدرخشند.

پزشک جراح، زمانی از این ماده استفاده می کند که بیمار به عارضه گلیومای مغزی درجه بالا که سریعا در حال رشد است، مبتلا شده باشد.

  • ای ال ای (ALA)

مایع شیمیایی ALA، معمولا 2 الی 4 ساعت پیش از عمل جراحی تومورهای مغزی، توسط بیمار نوشیده می شود، از این طریق وارد جریان خون شده و در نهایت از طریق سلول های مغزی دریافت می گردد.

مصرف این مایع، باعث می شود تا سلول های تومور مغزی در زیر نور فلوئورسنت به رنگ های صورتی و قرمز و سلول های سالم مغز به رنگ آبی دیده شوند تا از این طریق جراح بتواند لبه های تومور را با وضوح کامل ببیند و نمونه برداری آسان تر و کم خطاتری انجام پذیرد.

البته مایع ALA ممکن است عوارض جانبی هم داشته باشد. از جمله عوارض جانبی ALA می توان به افت فشار خون، حساسیت پیدا کردن به نور و حالت تهوع شدید اشاره کرد.

 

برنامه مراقبتی برای تومور مغزی به چه مسائلی بستگی دارد؟

برنامه مراقبت های پزشکی برای افرادی که مبتلا به عارضه تومور مغزی هستند به عوامل مختلفی بستگی دارد. در ادامه به برخی از آن ها اشاره می کنیم.

  • نوع، درجه و اندازه تومور مغزی
  • موقعیت قرارگیری تومور در مغز (ممکن است تومور در قسمت های حیاتی مغز قرار گرفته باشد.)
  • انتشار یافتن و یا عدم انتشار تومور به سایر قسمت های مغز و یا طناب نخاعی
  • میزان سلامتی عمومی بدن
  • کند یا سریع بودن میزان رشد تومورهای مغزی
بیشتر بخوانید
بهترین متخصص مغز و اعصاب در قزوین

 

آیا پس از جراحی ممکن است تومور همچنان در مغز مشاهده شود؟

در برخی از مواقع ممکن است پس از انجام عمل جراحی، همچنان تومور مشاهده شود. در مورد تومورهای درجه بالا ابتدا باید عمل جراحی انجام شود و سپس درمان از طریق شیمی درمانی و یا پرتودرمانی ادامه یابد.

 

دوره نقاهت بعد از عمل تومور مغزی

پس از عمل جراحی تومور مغزی، لازم است که سلامتی مغز بیماران هر دو ماه یک بار از طریق ام آر آی، مورد بررسی قرار بگیرد.

اگر که در طول مدت درمان، رشد تومور مغزی افزایش یابد، به منظور یافتن راه درمانی مناسب تر، روش جراحی دچار تغییر و تحولاتی خواهد شد.

 

عوارض بعد از عمل جراحی تومور مغزی

هر عملی کم و بیش عوارضی دارد که اگر جراحی به شیوه درست و کاملا حرفه ای انجام شده باشد، اغلب گذرا هستند و قابل درمان. اما اگر موجب آسیب هایی به بیمار شود لازم است توسط جراح مورد بررسی قرار گیرد.

در مواقع نادر برخی از داروهای خاص، ممکن است قدرت شنوایی بیمار را کاهش دهند.

یکی دیگر از عوارض درمانی تومورهای مغزی آن است که برخی از داروهای تجویزی می تواند باعث آسیب دیدن کلیه ها شود. در این صورت باید از طریق تزریق وریدی، مایع اضافی وارد بدن بیماران شود تا کلیه ها از آسیب مصون گردند.

پس از عمل جراحی تومورهای مغزی، میزانی از درد وجود دارد که از طریق مدیریت یکپارچه باید کنترل شوند. از هر سه بیمار مبتلا به تومور مغزی، یک بیمار پس از عمل جراحی، همچنان درد می کشد.

 

اهمیت انتخاب جراح تومورهای مغزی

همانطور که تا کنون دریافتیم، می توان گفت مغز، ناحیه ای حساس می باشد که هرگونه اختلال در آن می تواند تمامی روزمرگی ها را تحت تاثیر قرار دهد.

از همین رو مهم است که روند درمان و جراحی آن نیز توسط فردی متخصص و با تجربه کافی انجام گیرد.

کوچک ترین اشتباه در عمل جراحی، خود می تواند آسیب های جدی برای فرد به دنبال داشته باشد. بنابراین بهتر است پیش از اقدام برای درمان و عمل تومورهای مغزی، به طور دقیق از میزان مهارت پزشک مورد نظر خود، اطمینان یابید.

 

بهترین جراح تومورهای مغزی

جراحی تومورهای مغزی باید توسط یک متخصص مغز و اعصاب حرفه ای انجام گیرد که بداند با هر نوع تومور چگونه باید برخورد کند و چه روشی را برای برداشتن آن در پیش بگیرد.

دکتر محمودرضا عباس زاده یکی از بهترین متخصصان جراحی مغز و اعصاب ایران است که با سابقه ای درخشان و بهره گیری از مدرن ترین تجهیزات پزشکی و به روزترین متد علمی، آماده ارائه تمامی خدمات مرتبط با درمان تومورهای مغزی به شما عزیزان است.

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + هفده =

Call Now Buttonتماس با پزشک