جراحی مغز و انواع آن

دکتر محمودرضا عباس زاده - متخصص جراحی مغز و اعصاب

همگی می دانیم که مغز، نقشی مهم در بدن ما ایفا می کند و مانند یک رهبر، بر تمامی اعضا تسلط دارد. به نحوی که کوچک ترین خللی در آن می تواند سایر اعضا را نیز دچار مشکل کند. راه حلی که برای رفع اختلالات و بیماری های مختلف مغزی در نظر گرفته می شود، عمدتا جراحی مغز می باشد که بسته به نوع و شدت بیماری هر فرد، روش های مختلفی اجرا می گردد.
بنابراین برای تشخیص بهترین روش جراحی مغز، لازم است که بیماران، به متخصص مغز و اعصاب خوب و با تجربه ای در این زمینه مراجعه نمایند. در این مقاله می خواهیم شما را با انواع بیماری هایی که می توانند مغز را دچار اختلال نمایند و نیز روش های جراحی مختلف آن، آشنا نماییم. بنابراین ما را تا انتها همراهی بفرمایید.

انواع جراحی های مغز

جراحی مغز انواع مختلفی دارد که بسته به نوع و شدت بیماری هر فرد، روش مناسب برای آن ها نیز متفاوت است.

بروز چه علائمی می تواند نگران کننده باشد؟

با توجه به تنوع بیماری های مغزی که وجود دارد، بنابراین طبیعی است که برای هر کدام از آن ها، نشانه های مختلفی وجود داشته باشد. بنابراین اگر هر مورد مشکوک و غیر طبیعی در سیستم مغز و اعصاب خود احساس کردید، لازم است سریعا به یک متخصص مغز و اعصاب، مراجعه نمایید تا بتواند با روش هایی ایمن، به طور دقیق، مشکل شما را تشخیص دهد.

برخی از علائم مشترکی که در میان بسیاری از افراد رخ می دهد و در صورت بروز، باید نگران شوید عبارتند از:

  • تشنج
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خواب آلودگی مفرط
  • احساس درد در ناحیه سر

این بیماری ها باید جراحی شوند!

اغلب بیماری و عارضه هایی که در مغز رخ می دهند، برای درمان باید تحت عمل جراحی قرار گیرند. برخی از آن ها عبارتند از:

ابتدا تشخیص، سپس درمان

قبل از اینکه پزشک بخواهد روشی برای درمان بیمار تجویز کند، باید از تشخیص خود اطمینان کامل را کسب کند. این تشخیص خود چند مرحله دارد.

ابتدا بیمار و یا همراه او باید به یک متخصص مغز و اعصاب خوب مراجعه کند و شرح کاملی از وضعیت سلامتی و نیز سابقه بیماری خود ارائه دهد. سپس پزشک می بایست فرد بیمار را مورد معاینه فیزیکی قرار دهد و احتمالات ممکن را نزد خود حفظ کند.

بیشتر بخوانید
بیماری های شایع نخاعی و جراحی آن ها

در مرحله بعد، پزشک روش هایی مانند سی تی اسکن و ام آر آی را تجویز می کند تا بتواند با نتیجه حاصل از آن، تشخیص دقیقی از وضعیت بیمار ارائه نماید. می توان گفت تشخیص این بیماری ها، مرحله بسیار مهمی است. چرا که اگر تشخیصی اشتباه باشد، می تواند روش درمان اشتباهی را نیز به دنبال داشته باشد و در نتیجه، همه این موارد، دست به دست هم می دهند تا سلامتی فرد را به خطر بیاندارند.

روش های مختلف جراحی مغز را بشناسید

اغلب مشکلاتی که در مغز رخ می دهد، باید توسط جراحی رفع شوند تا فرد بتواند سلامت خود را مجددا بازیابد. با این وجود، برخی نگران وخامت اوضاع پس از جراحی هستند و از اینکه جراحی، نتیجه ای عکس برای آن ها و یا بیمارانشان رقم زند، می هراسند.

اگر شما هم جزو این دسته از افراد هستید، باید بگوییم که امروزه با پیشرفت تکنولوژی و سطح دانش علم پزشکی در سراسر جهان، روش های جراحی مختلفی برای مغز انسان به کار گرفته می شود که می تواند با کمترین ریسک ممکن، سلامتی بیمار را به او باز پس دهد.

روش های مختلف جراحی مغز

روش های جراحی مغز عبارتند از کرانیوتومی، بیوپسی و …

 

در ادامه با معروف ترین روش های جراحی مغزی، با هم آشنا می شویم.

کرانیوتومی

یکی از متداول ترین روش های جراحی مغز، جراحی کرانیوتومی می باشد که در آن، جراح، برشی در پوست سر و نیز سوراخی در جمجمه بیمار، ایجاد می کند. با این کار، قسمتی از استخوان جمجمه موقتا برداشته می شود تا جراح بتواند مراحل معالجه را انجام دهد.

پس از تکمیل تمامی مراحل عمل، معمولا استخوانی که در ابتدا از جمجمه جدا می شود، توسط صفحات، بخیه و یا سیم های مخصوص، در محل اولیه قرار داده می شود. سوراخی که در سطح جمجمه ایجاد می گردد نیز ممکن است در برخی شرایط، باز بماند. مانند زمانی که جراحی تومورها، عفونت و تورم مغز انجام می گیرد. به چنین شرایطی که اصطلاحا جمجمه باز می ماند، جراحی کرانیوتومی گفته می شود.

آیا می توانید حدس بزنید که چه بیماری هایی با این روش قابل بهبودی هستند؟

  • برداشتن تومورهای مغزی
  • برداشتن بافت غیرعادی مغز
  • درمان آنوریسم مغزی
  • تخلیه خون یا ترشحات عفونتی که در مغز رخ می دهد

مدت زمان لازم برای بهبودی کامل بیمارانی که تحت عمل کرانیوتومی قرار گرفته اند، بسته به شرایط سلامتی آن ها، واکنش بدنشان به داروهای تجویزی، شدت بیماری، نوع عارضه و مواردی از این قبیل متفاوت است؛ اما آن چه اهمیت دارد این است که بیماران باید در بازه های زمانی که از سوی پزشک تعیین می شود، برای ویزیت و بررسی نتیجه عمل خود، به صورت حضوری مراجعه نمایند.

بیشتر بخوانید
بهترین جراح ستون فقرات در قزوین

در طول این مدت، لازم است که نکات مراقبتی توصیه شده از سوی جراح به طور کاما رعایت شود و نیز داروهای تجویزی او مرتب و در موعدهای مقرر، مصرف شوند.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید جراحی کرانیوتومی، خود به 3 نوع تقسیم می شود.

کرانیوتومی FRONTAL

هدف جراحان از انتخاب این روش این است که بدون دستکار یکردن مغر بیمار، بتوانند به فضای پشت چشم او دسترسی داشته باشند و تغییرات لازم را اعمال نمایند. در واقع کرانیوتومی FRONTRAL تومورهای سختی که در جلوی مغز قرار دارند را می تواند بهبود ببخشد.

جراح در این روش، برشی در پشت خط رویش موی سر بیمار ایجاد می کند و استخوان پیشانی او را بر می دارد. لازم به ذکر است که در پایان جراحی، این استخوان به محل اولیه خود بازگردانده می شود.

کرانیوتومی SUPRAORBITAL

روش جراحی کرانیوتومی دیگری که وجود دارد این روش است که اغلب با عنوان کرانیوتومی ابرو نیز شناخته می شود. علت این نامگذاری نیز به دلیل برش کوچکی است که در ابروی بیمار ایجاد می گردد.

هدف از جراحی کرانیوتومی ابرو، برداشتن تومورهای مغزی است که درجلوی مغز و یا اطراف غده هیپوفیز می باشد و زمانی بسیار کاربردی خواهد بود که تومور به اندازه بسیار بزرگی رسیده باشد و به اعصاب بینایی و رگ های حیاتی بدن نیز بسیار نزدیک باشد.

کرانیوتومی RETRO-SIGMOID

کرانیوتومی RETRO-SIGMOID یا کرانیوتومی سوراخ کلید، یکی دیگر از انواع این عمل جراحی است که امکان حذف تومورهای مغزی را با کمترین تهاجم، ممکن می سازد. در واقع با ایجاد برشی کوچک در پشت گوش بیمار، می توان تومورهای قاعده جمجمه را با دسترسی به مخچه و ساقه مغز، برداشت.

عمده ترین کاربرد این روش در بیان جراحان، برای رسیدن به تومورهای خاصی مانند مننژیوم و نوروم آکوستیک می باشد.

ناگفته نماند که کرانیوتومی ممکن است پس از عمل، عوارضی را برای فرد به دنبال داشته باشد که برخی از آن ها عبارتند از خونریزی، واکنش آلرژی گونه به بی حسی، تورم مغز، تشنج، سکته مغزی،عفونت و … .

بیوپسی

بیوپسی نیز یکی دیگر از روش های جراحی مغز است که در آن یک برش کوچک و سوراخ در جمجمه بیمار ایجاد می گردد. سپس از بافت و یا تومور موجود در مغز او، مقداری برای بررسی در زیر میکروسکوپ، جدا می شود.

جراحی کم تهاجمی آندوسکوپیک اندونازال

روش کم تهاجمی، به روشی گفته می شود که معمولا با کمترین میزان برش و خونریزی برای بیمار همراه باشد. همان گونه که مطالعه می فرمایید، از این نوع روش ها در جراحی مغز نیز وجود دارد. در روش آندوسکوپیک اندونازال، پزشک می تواند بدون ایجاد برش در سر بیمار و تنها از طریق بینی و سینوس او، به بخش های مربوطه در مغز، دسترسی پیدا کند.

به این صورت که پزشک یک دستگاه آندوسکوپ در اختیار دارد که به صورت تلسکوپی و مجهز به چراغ و دوربین می باشد. بنابراین با ورود ابزار مخصوص به داخل بدن بیمار، پزشک می تواند نواحی که باید تحت عمل قرار بگیرند را بررسی کند و اقدامات لازم را نیز انجام دهد.

بیشتر بخوانید
چرا باید تومورهای مغزی را جراحی کرد؟

کاربرد این روش برای درمان عارضه هایی مانند موارد زیر می باشد.

  • تومورهای موجود در قاعده جمجمه
  • غده هیپوفیز
  • تومورهای که در سراسر مغز گسترش یافته اند.

نوروآندوسکوپی کم تهاجمی

این روش نیز مشابه با آندوسکوپیک اندونازال می باشد؛ با این تفاوت که امکان ایجاد سوراخی کوچک، توسط پزشک، در جمجمه وجود دارد. این کار امکان دسترسی جراح را به قسمت های مورد نیاز مغز برای عمل، فراهم می کند.

کرانیوپلاستی

به این نوع جراحی، عمل ترمیم جمجمه نیز گفته می شود که در آن به منظور ترمیم استخوان جمجمه بیمار، ممکن است از استخوان های سایر قسمت های بدن، ترکیبی مصنوعی و یا یک قطعه خارجی استفاده گردد.
آسیب هایی که می تواند جمجمه را نیازمند به چنین جراحی هایی نماید، معمولا ناشی از صدمات و ضرباتی است که در اثر سانحه و تصادفات به مغز فرد وارد می شود. اما میزان آسیب دیدگی هر فرد با دیگر متفاوت است.

ممکن است آسیب دیدگی به حدی باشد که استخوان ناحیه جمجمه، به طور کامل خرد و تخریب شده باشد. چنانچه در این شرایط، پزشک نتواند از استخوان های خرد شده، برای جراحی ترمیم جمجمه استفاده کند، می بایست خونریزی و استخوان هایی که در این ناحیه وجود دارند را بردارد و بدون اینکه استخوانی را جایگذاری نماید، محل زخم را با بخیه بپوشاند.

جراحی نورواینترنشنال

به این نوع جراحی های مغز، جراحی بسته مغز نیز گفته می شود که معمولا با وارد کردن ابزارهایی مانند کاتتر در شریان های کشاله ران انجام می شود. این ابزار از طریق همین شریان ها به نقطه ای از مغز که دچار آسیب دیدگی شده است، می رسد و با استفاده از ابزاری دیگر، مشکلات و عارضه های موجود در مغز را برطرف می نماید.

عمده بیماری هایی که از این طریق قابل درمان می باشند عبارتند از:

  • آنوریسم مغزی
  • سکته مغزی
  • تومورهای عروقی مغزی
  • آرتریواسکلروز (رسوب کلسترول) در نواحی نغزی
  • اختلالات عروقی

ناگفته نماند که این روش برای درمان بیماری های دیگری که ممکن است در سیستم عصبی و نخاعی بدن اتفاق بیافتد نیز کاربردی می باشد.

اهمیت دقت در انتخاب جراح مغز و اعصاب خوب

با توجه به تمام مطالب فوق، می توان دریافت که انتخاب پزشکی مناسب و با تجربه برای جراحی های مغزی بسیار اهمیت دارد. چراکه عضوی مهم و حیاتی برای انسان است و بروز هر گونه خلل و حتی خطا در حین جراحی، می تواند عواقب جبران تاپذیری در پی داشته باشد.

دکتر محمودرضا عباس زاده، یکی از بهترین جراحان مغز و اعصاب حال حاضر در کشور ما می باشند که با سوابق درخشان در زمینه انواع جراحی های مغز و اعصاب، کارنامه ای پر بار برای خود به ارمغان آورده اند.

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × سه =

Call Now Buttonتماس با پزشک