دکتر محمود رضا عباس زاده / بیماری های مغز و اعصاب / مرگ مغزی و همه چیز درباره آن
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

مرگ مغزی و همه چیز درباره آن

بیمار شما دچار مرگ مغزی شده است. زمانی که این جمله را می شنوید اولین سوال مهمی که برایتان ایجاد می شود این است که آیا امیدی به بازگشتش است یا خیر؟ واقعا چه زمانی مرگ مغزی رخ می دهد؟ چه فعل و انفعالاتی در مغز موجب بروز این مشکل دردناک می شود؟ در ادامه می خواهیم به بررسی کامل در این باره بپردازیم.

مغز انسان چگونه کار می کند و ساختمان آن چیست؟

همانطور که می دانید یکی از مهم ترین عناصر در بدن انسان مغز است، مغز انسان مانند یک مرکز فرمان دهی بزرگ و مقتدر است که بسیار با تجربه و آگاه به تمامی مسائل واکنش نشان می دهد.

به صورت کلی مغز از دو نیمکره تشکیل شده است که تقریبا هم شکل هستند که به وسیله پل های ارتباطی به یکدیگر متصل شده اند. هر دو نیمکره مغز دارای دو شیار هستند که درکل به 4 قسمت تقسیم می شوند و هرکدام از این قسمت ها مسئول یک فرآیند شناختی و یا حرکتی مشخص است.

رشته های عصبی از قشر مغز حرکت می کنند و در ساقه مغز با هم متقاطع می شوند. سپس دستورات حرکات را به اندام ها می برند. برعکس این قضیه نیز وجود دارد و تمامی رشته های حسی بعد از دریافت پیام ها آن ها را به قشر مخ می برند تا دستورات لازم را دریافت کنند.

قشر مغز: به صورت کلی مرکز تجمع تمامی رشته های حسی و حرکتی در قشر مغز قرار دارد.

ساقه مغز: منشا حرکاتی مثل نفس کشیدن، ضربان قلب ، تنظیم فشار خون و دیگر عملکردهایی است که در بین حیوان ها، انسان ها و حتی نباتات به یک شکل است.

انواع اختلالات مغزی

اختلالات مغزی و عدم خونرسانی به مغز به سه روش اتفاق می افتد که عبارت اند از:

زندگی نباتی

در این نوع  فقط خونرسانی قشر مغز مختل می شود و خونرسانی ساقه مغز همچنان باقی می ماند. بیماران به گونه ای هستند که به خودی به خود تنفس می کنند اما هیچ واکنش حرکتی و ادراکی نسبت به محیط اطزاف خود ندارند.

زندگی نباتی عموما در پی کما رخ می دهد. این بیماران چشمانی باز دارند و دارای حرکات غیرارادی از خود هستند مانند نفس کشیدن اما هیچ عملکرد شناختی و ذهنی ندارند. نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی ندارند و ممکن است سال ها در این حالت باقی بمانند و در نهایت یا به زندگی بر می گردند و یا از آن رهایی می یابند.

انسان قفل شده

این نوع از اختلالات مغزی به صورتی است که خونرسانی به ساقه مغز مختل می شود و قشر مغز سالم است. طبیعتا بیماران در این شرایط هیچ حرکتی از خود ندارند. همچنین قدرت نفس کشیدن نیز از آن ها سلب می شود اما ادراک کامل دارند و تمامی اتفاقات پیرامون خود را درک می کنند. آن ها می تواند به سوالات با حرکت چشم به صورت بله یا خیر پاسخ دهند. این دسته از بیماران به ندرت برگشت پذیر هستند و اکثرا به علت عفونت، جان خود را از دست می دهند.

مرگ مغزی

در این نوع از بیماران، خونرسانی به هر دو ناحیه یعنی هم قشر مغز و هم ساقه مغز مختل می شود. این بیماران نه قدرت ادراک دارند و نه قدرت حرکت. بافت مغزی بیماران در این شرایط نابود می شود و به اصطلاح دچار مرگز مغزی می شوند. بیماران در این حالت نیز برگشت ناپذیرند و بعد از گذشت مدتی، بقیه اعضای بدن یکی یکی حالت گندیدگی به خود می گیرند و از بین می روند.

علل بروز مرگ مغزی؟

مرگ مغزی
  • ضربه بسیار شدید به سر
  • افتادن از ارتفاع
  • غرق شدن در آب
  • تومورهای مغزی
  • خونریزی های داخلی مغز
  • سکته مغزی
  • تصادفات رانندگی
  • مسمویت ها

تفاوت مرگ مغزی با کما

بله این دو باهم متفاوت هستند اما در ظاهر بسیار شبیه به یکدیگرند. فردی که به کما می رود، در واقع دچار اختلال در کارکرد مغز شده است و سطح هوشیاری آن بسیار پایین است. به همین دلیل قادر به پاسخگویی به اتفاقات اطرافش نیست.

فردی که به کما رفته است تنها عملکرد سلول هایش مختل شده است اما فردی که دچار مرگ مغزی می شود، سلول هایش تخریب می گردند. به همین دلیل است که در مرگ مغزی امکان بازگشت مجدد به زندگی وجود ندارد اما در کما ممکن است بعد از مدتی فرد به زندگی عادی برگردد و سطح هوشیاری آن بالا رود.

تداوم ضربان قلب و تنفس پس از مرگ مغزی

همانطور که در قسمت های قبل اشاره کردیم، تنفس بعد از مرگ مغزی ادامه نمی یابد زیرا خونرسانی به ساقه مغز مختل می شود اما قلب به دلیل داشتن باتری اتوماتیک، ضربانش را حفظ می کند.

اگر کسی که دچار مرگ مغزی شده است در فاصله زمانی کوتاه بعد از این اتفاق (حدود چند دقیقه) ، به دستگاه تنفس مصنوعی متصل شود، ضربان قلبش ادامه می یابد؛ چرا؟ به دلیل رسیدن اکسیژن به قلب.

در این صورت می توان خونرسانی به اعضای بدن را از 1 تا نهایتا 14 روز حفظ کرد که در صورت رضایت خانواده بیمار، اعضای بدن فرد اهدا شود.

شخصی که دچار مرگ مغزی می شود، حواس پنجگانه خود را از دست می دهد و هیچ گونه دردی احساس نمی کند.

مرگ مغزی چگونه تشخیص داده می شود؟

در ابتدا باید بدانید، فردی که دچار مرگ مغزی شده است از طریق دستگاه تنفس مصنوعی قادر به نفس کشیدن است. هیچ گونه دردی حس نمی کند و نیز چشمانش به نور هیچ واکنشی نشان نمی دهند. بنابراین با تاباندن نور به چشمان او، مردمک چشم تنگ نمی شود.

همچنین اگر چشمانش را با گوشه دستمال و یا یک تکه یخ تحریک کنید، بیمار پلک نمی زند.

گاهی ممکن است بیمار حرکات غیر ارادی دست و یا پا داشته باشد که به علت رفلکس نخاع است و ربطی به مغز ندارد. بنابراین نمی تواند نشانه امیدوار کننده ای مبنی بر نجات فرد از مرگ مغزی باشد.

چند درصد احتمال نجات از مرگ مغزی وجود دارد؟

در حقیقت می توان گفت چنین احتمالی وجود ندارد و اگر هم رخ دهد هم نشان از معجزه است. پس اگر می شنوید که فردی از مرگ مغزی نجات یافته و به زندگی بر گشته است، شک کنید. ممکن است گرفتار شرایط مشابه دیگری که در بالا اشاره کردیم، شده و از آن ها رهایی یافته است.

برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

    پرسش و پاسخ تکمیلی

    سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

    0 دیدگاه
    یک دیدگاه بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    پنج + 1 =

    Call Now Buttonتماس با پزشک